Luật Phục hồi, phá sản năm
2025 (Luật số 142/2025/QH15) được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực
từ ngày 01/03/2026 để thay thế cho Luật Phá sản 2014. Đạo luật này đánh
dấu một bước chuyển dịch tư duy rất lớn từ việc "xử lý khai tử doanh nghiệp"
sang "ưu tiên cứu sống và phục hồi".
Dưới đây là tổng hợp những
điểm mới cốt lõi, thay đổi căn bản diện mạo của thủ tục phục hồi và phá sản tại
Việt Nam:
1.
Thay đổi tên gọi và định vị lại triết lý
- Luật chính thức đổi tên từ Luật
Phá sản thành Luật Phục hồi, phá sản. Việc đưa từ "Phục hồi"
lên trước không đơn thuần là thay đổi câu chữ, mà nhằm khẳng định tinh thần: Ưu
tiên áp dụng các biện pháp phục hồi cho doanh nghiệp, hợp tác xã ngay khi
có nguy cơ mất khả năng thanh toán, thay vì dồn họ vào con đường giải thể,
thanh lý tài sản.
2.
Tách biệt "Thủ tục phục hồi" thành một thủ tục độc lập
- Khác với trước đây khi thủ
tục phục hồi chỉ là một giai đoạn nằm trong mạch luân chuyển của vụ việc phá sản,
Luật năm 2025 đã tách hẳn Thủ tục phục hồi là thủ tục độc lập (quy định
riêng tại Chương II). Điều này giúp các doanh nghiệp có phương án tái cấu trúc
khả thi có thể chủ động tiếp cận các cơ chế hỗ trợ mà không phải mang tâm lý
hay "nhãn mác" là đang bị ép vào quy trình khai tử.
3.
Cơ chế Nhà nước hỗ trợ và tạm ứng chi phí phá sản
Đây là một điểm mới mang
tính đột phá nhằm giải quyết "điểm nghẽn" kinh niên của Luật cũ (khi
doanh nghiệp cạn kiệt tài sản thì không có kinh phí để thực hiện phá sản, khiến
hồ sơ bị tồn đọng):
- Chính sách hỗ trợ: Nhà nước cam kết có các chính
sách về thuế, phí, tín dụng, lãi suất, đất đai, chuyển đổi số... để kịp thời
tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị đang trong quá trình phục hồi.
- Ngân sách nhà nước tạm ứng chi
phí: Ngân sách sẽ bảo đảm
tạm ứng chi phí phá sản trong trường hợp người nộp đơn là người lao động,
công đoàn, cơ quan thuế, cơ quan bảo hiểm xã hội, hoặc khi doanh nghiệp thực
sự không còn tài sản/tài sản không thể thanh lý. Khoản này sẽ được
hoàn trả lại ngân sách ngay khi thu hồi hoặc bán được tài sản (nếu có) của
doanh nghiệp.
4.
Bổ sung thủ tục phục hồi, phá sản rút gọn
Để tăng tốc độ giải quyết
và giảm tải cho hệ thống, Luật bổ sung nhóm thủ tục rút gọn:
- Điều kiện áp dụng: Thẩm phán có quyền quyết định áp
dụng thủ tục rút gọn trong vòng 10 ngày kể từ ngày thụ lý đối với doanh
nghiệp, hợp tác xã có không quá 20 chủ nợ không có bảo đảm và tổng
nợ gốc từ 10 tỷ đồng trở xuống, hoặc các doanh nghiệp thuộc nhóm siêu
nhỏ, nhỏ.
- Hiệu quả: Thời gian thực hiện thủ tục rút gọn
được thiết kế cắt giảm chỉ còn bằng một nửa so với quy trình thông
thường.
5.
Số hóa toàn diện và giải quyết trực tuyến
Phù hợp với lộ trình xây dựng
Tòa án điện tử, Luật bổ sung quy định cho phép vận hành vụ việc trên nền tảng
trực tuyến, bao gồm:
- Nộp đơn yêu cầu, nộp lệ phí, tạm ứng
chi phí trực tuyến.
- Giao nộp, cấp, tống đạt tài liệu,
chứng cứ qua môi trường điện tử.
- Tổ chức các phiên họp giải quyết
vụ việc bằng hình thức trực tuyến, giúp tiết kiệm tối đa thời gian,
công sức và chi phí đi lại cho cả chủ nợ lẫn doanh nghiệp.
- Công khai toàn bộ thông tin vụ việc
trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về phục hồi, phá sản.
6.
Khuyến khích thương lượng, hòa giải
Luật mới thiết lập cơ chế đề
cao tính tự định đoạt của các bên. Quản tài viên và Doanh nghiệp quản lý, thanh
lý tài sản được giao trách nhiệm tổ chức hòa giải theo đề nghị của các bên. Thẩm
phán sẽ đứng ra tiến hành hòa giải đối với các tranh chấp về tài sản và ra Quyết
định công nhận sự thỏa thuận nếu các bên đạt được tiếng nói chung, giúp khép lại
vụ việc một cách đồng thuận, nhanh chóng.
7.
Hoàn thiện thẩm quyền của Tòa án và vai trò Thẩm phán
Luật quy định rõ ràng và mở
rộng hơn nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán trong việc giám sát, điều phối tiến
trình. Đồng thời, cơ cấu lại thẩm quyền giải quyết theo mô hình Tòa án nhân dân
khu vực, giúp chuyên môn hóa công tác xét xử và giải quyết các vụ việc kinh tế
phức tạp này.
Tóm
lại: Luật Phục hồi, phá sản năm
2025 đã chuyển đổi từ một công cụ "đóng cửa doanh nghiệp" thành một cơ
chế tái cấu trúc tài chính, lành mạnh hóa nền kinh tế nhân văn, minh bạch
và có tính khả thi cao hơn rất nhiều.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét